Đo cử động ký (Actigraphy) là một phương pháp ghi nhận hoạt động của cơ thể thông qua một thiết bị chuyên dụng do cơ sở y tế cung cấp. Thiết bị này thường có hình dạng tương tự như một chiếc đồng hồ đeo tay, được người bệnh đeo liên tục 24 giờ mỗi ngày trong khoảng thời gian từ vài ngày đến hai tuần.
1. Cơ chế hoạt động của Actigraphy
Thiết bị Actigraphy chủ yếu đo lường các chuyển động của cơ thể. Một số thiết bị tiên tiến hiện nay còn tích hợp thêm cảm biến để đo mức độ tiếp xúc với ánh sáng.
Cần lưu ý rằng Actigraphy không đo lường giấc ngủ một cách trực tiếp. Thay vào đó, thiết bị sử dụng dữ liệu về sự vắng mặt của các chuyển động để biểu thị trạng thái ngủ. Các dữ liệu này sau đó sẽ được bác sĩ phân tích và diễn giải để xác định mô hình thức - ngủ của người bệnh.
2. Ứng dụng lâm sàng
Actigraphy thường được sử dụng đơn lẻ hoặc kết hợp với các xét nghiệm khác để hỗ trợ chẩn đoán các rối loạn giấc ngủ và giám sát hiệu quả của các phương pháp điều trị. Các ứng dụng cụ thể bao gồm:
- Mất ngủ: Theo dõi mô hình thức - ngủ ở cả người lớn và trẻ em trước và trong suốt quá trình điều trị.
- Rối loạn nhịp sinh học: Giám sát các chu kỳ giấc ngủ diễn ra trong nhiều ngày liên tiếp ở cả người lớn và trẻ em.
- Rối loạn hô hấp liên quan đến giấc ngủ: Theo dõi thời lượng ngủ thực tế như một phần cấu thành của quy trình xét nghiệm giấc ngủ tại nhà (HSAT) ở người lớn.
- Buồn ngủ ban ngày quá mức: Theo dõi thời lượng ngủ bình thường của người bệnh trước khi thực hiện Xét nghiệm đa tiềm thời giấc ngủ (MSLT).
- Hội chứng thiếu ngủ: Theo dõi thời lượng ngủ thực tế hàng ngày ở người lớn để đánh giá tình trạng thiếu hụt giấc ngủ.
3. Hạn chế của phương pháp
Mặc dù là một công cụ hữu ích trong việc theo dõi mô hình thức - ngủ dài ngày, Actigraphy không được sử dụng để chẩn đoán Rối loạn cử động chi chu kỳ (PLMD). Các cử động này cần được đánh giá chính xác thông qua điện cơ đồ (EMG) trong quy trình đo đa ký giấc ngủ (PSG).
Kết luận
Dữ liệu thu thập từ Actigraphy cung cấp cái nhìn khách quan về thói quen sinh hoạt và giấc ngủ của người bệnh trong môi trường tự nhiên thay vì trong phòng lab. Dựa trên các dữ liệu này, bác sĩ chuyên khoa sẽ đánh giá tình trạng bệnh lý và thảo luận về các bước chẩn đoán hoặc can thiệp điều trị tiếp theo.
Nguồn tham khảo:
American Academy of Sleep Medicine (AASM). Reviewed by: Shelley Hershner, MD and John Saito, MD (Updated: January 2021).
