Nghiến Răng Khi Ngủ là gì ?

Nghiến răng khi ngủ là tình trạng các cơ nhai được kích hoạt khi ngủ, khiến người bệnh nghiến hoặc siết chặt răng. Tình trạng này có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Phần lớn người bệnh không có triệu chứng rõ, nhưng nghiến răng thường xuyên có thể trở nên có ý nghĩa lâm sàng khi nó làm gián đoạn giấc ngủ, gây mòn răng hoặc gây khó chịu vùng hàm.

ĐỊNH NGHĨA NGHIẾN RĂNG KHI NGỦ

Nghiến răng khi ngủ là tình trạng hoạt động lặp đi lặp lại của cơ hàm trong khi ngủ. Hoạt động này gây ra nghiến răng hoặc siết chặt răng không tự chủ. Các cơn có thể xảy ra theo nhịp điệu hoặc không theo nhịp điệu.
Nghiến răng khi ngủ là hiện tượng phổ biến ở mọi lứa tuổi. Tình trạng này ảnh hưởng đến khoảng một phần ba trẻ em trong độ tuổi đi học và khoảng 22% người lớn.

CÁC YẾU TỐ NGUY CƠ NGHIẾN RĂNG KHI NGỦ

Nghiến răng khi ngủ thường liên quan các yếu tố sau:

• Người bệnh có thể mắc rối loạn giấc ngủ đi kèm.
• Người bệnh có thể có lo âu hoặc các rối loạn tâm thần và thần kinh khác.
• Một số thuốc và chất kích thích có thể làm tăng nguy cơ, bao gồm SSRIs, thuốc chống loạn thần và amphetamine.

SINH LÝ BỆNH NGHIẾN RĂNG KHI NGỦ

Nghiến răng khi ngủ là một hiện tượng do hệ thần kinh trung ương điều khiển. Hiện tượng này thường liên quan đến các kích thích nhỏ trong giấc ngủ và sự hoạt hóa của hệ thần kinh tự chủ.

BIẾN CHỨNG NGHIẾN RĂNG KHI NGỦ

Nghiến răng khi ngủ có thể gây biến chứng khi tình trạng diễn ra nặng hoặc kéo dài. Người bệnh có thể bị tổn hại răng và hư hỏng các phục hình nha khoa. Người bệnh cũng có thể thấy đau hàm hoặc mệt cơ hàm vào buổi sáng, đau đầu vùng thái dương và cứng hàm.

CHẨN ĐOÁN NGHIẾN RĂNG KHI NGỦ

Bác sĩ thường chẩn đoán nghiến răng khi ngủ dựa trên lâm sàng. Bác sĩ thường dựa vào tiền sử nghiến răng khi ngủ và sự xác nhận của cha mẹ/người chăm sóc hoặc bạn đời.
Theo ICSD-3-TR, bác sĩ chẩn đoán nghiến răng liên quan giấc ngủ khi có:

• Người bệnh có hoạt động cơ hàm lặp đi lặp lại khi ngủ, với biểu hiện nghiến hoặc siết chặt răng; và
• Người bệnh có ít nhất một triệu chứng/dấu hiệu phù hợp sau:
  • Người bệnh có mòn răng bất thường.
  • Người bệnh có đau cơ hàm thoáng qua hoặc mệt cơ hàm vào buổi sáng, hoặc người bệnh có đau đầu vùng thái dương.

Bác sĩ không bắt buộc phải chỉ định đo đa ký giấc ngủ (PSG) trong mọi trường hợp. Bác sĩ thường chỉ định PSG khi bác sĩ chưa chắc nguyên nhân vận động khi ngủ hoặc khi bác sĩ nghi ngờ rối loạn giấc ngủ đi kèm.

ĐIỀU TRỊ NGHIẾN RĂNG KHI NGỦ

Nhiều người bị nghiến răng khi ngủ không cần điều trị đặc hiệu. Nghiến răng thỉnh thoảng là hiện tượng phổ biến, đặc biệt ở trẻ em, và tình trạng này thường không gây triệu chứng.

• Loại bỏ yếu tố làm trầm trọng thêm nghiến răng khi ngủ
  • Bác sĩ cần xác định và xử trí các yếu tố làm nặng khi có thể. Người bệnh cần giảm hoặc loại bỏ các yếu tố như uống quá nhiều rượu, sử dụng ma túy, hoặc dùng các thuốc có thể liên quan như SSRI và thuốc chống loạn thần. Bác sĩ cũng cần đánh giá và điều trị ngưng thở khi ngủ nếu người bệnh có biểu hiện gợi ý.
• Thiết bị nha khoa
  • Nha sĩ có thể chỉ định một thiết bị nha khoa đơn giản để che phủ vùng răng sau. Thiết bị này giúp bảo vệ răng và có thể giảm tiếng nghiến răng vào ban đêm. Thiết bị này thường không làm thay đổi tần suất cơn nghiến, nhưng một số người bệnh ghi nhận giảm khó chịu vùng hàm vào buổi sáng.
• Trường hợp kháng trị
  • Một số ít người bệnh có thể vẫn còn triệu chứng dù đã áp dụng các biện pháp bảo tồn. Trong nhóm này, bác sĩ có thể cân nhắc thử clonidine hoặc clonazepam (mức khuyến cáo 2C). Bác sĩ cũng có thể cân nhắc tiêm độc tố botulinum A để cải thiện triệu chứng ở những trường hợp kháng trị.

Khi nào bạn nên đi khám?

Bạn nên đi khám khi bạn có đau hàm buổi sáng, đau đầu vùng thái dương, mòn răng nhanh, cứng hàm, hoặc khi người thân thường xuyên nghe thấy tiếng nghiến răng kèm ngủ không yên. Bác sĩ sẽ đánh giá nguy cơ rối loạn giấc ngủ đi kèm (đặc biệt là ngưng thở khi ngủ) và tư vấn hướng xử trí phù hợp.
Tài liệu tham khảo

1. American Academy of Sleep Medicine. International Classification of Sleep Disorders, 3rd ed, text revision, American Academy of Sleep Medicine, 2023.
2. Lobbezoo F, Ahlberg J, Glaros AG, et al. Bruxism defined and graded: an international consensus. J Oral Rehabil 2013; 40:2.
3. Zieliński G, Pająk A, Wójcicki M. Global Prevalence of Sleep Bruxism and Awake Bruxism in Pediatric and Adult Populations: A Systematic Review and Meta-Analysis. J Clin Med 2024; 13.
4. Lavigne GJ, Rompré PH, Montplaisir JY. Sleep bruxism: validity of clinical research diagnostic criteria in a controlled polysomnographic study. J Dent Res 1996; 75:546.